Eş seçiminde öncelikler ne olmalı. Genç arkadaşların en çok sordukları soru, çözmekte zorlandıkları problem. Kimi fiziksel özellikleri ön planda tutarken, kimi kariyer kimi yöresel özellikleri ön plana alıyor. Kimi de ‘ ben kalender meşrebim güzel çirkin aramam’ dedikten sonra bir liste halinde aradığı özellikleri söylüyor.

Hayatta  Üç şeyi iyi seçmeli insan..Eşini, işini ve arkadaşını..

Eş seçimi insanın hayatında verdiği en önemli kararlardan biridir. Aceleye getirilmemeli, tanımadan , bilmeden, alelacele kararlarla, ani duygusal akımlarla karar vermemelidir.

Eş arayışında en önemli nokta ‘mükemmel eş  olmaz, münasip eş olur’

Mükemmel eş arayışı insanı yanıltır. Kendine münasip olmayan, adeta Yeşilçam film yıldızları gibi fiziksel açıdan mükemmel görünümlü eş arayışları insanı hem imkansızı aramayla yorar hem de münasip eş fırsatlarını kaçırır.

Mükemmel insan olmadığı gibi mükemmel bir eşte bulunamaz. O halde insanın kendine uygun münasip bir eş bulması için gayret etmesi daha doğru olur.

Önce kendini tanı..

Bu konuda Mevlana hazretlerinin sözü çok güzel ve yerindedir. ‘Neyi arıyorsan O’sun sen. Suyu arıyorsan su, ekmeği arıyorsan buğday, canı arıyorsan cansın sen.

Münasip eş bulabilmek için önce insanın kendi özelliklerini iyi değerlendirmesi gerekir. Fiziksel özellikleri ile beraber ahlaki özellikler, alışkanlıklar, gelir seviyesi ve tahsil durumu …vb iyi değerlendirilmelidir.

Çok güzel bir bayan eş arayan beyefendiye bir dostum şöyle demişti; ‘Brad Pitt gibiysen Anjelika Joliyi sana bulalım. Ama onlarda kısa zamanda boşandı bilesin. Anlaşamazsan karışmam’

Bir hanımefendi ;  babasının ilgi ve şefkatini eşi olacak beyde de görmek istiyordu. Hatta babasının ona yatmadan önce süt ısıtıp içirdiğini eşinin de öyle olması gerektiğini söylüyordu. Hanımefendiye baba şefkat ve ilgisi ile eşinin sevgisinin farklı olduğunu anlatmaya çalıştık. Başardık mı bilemem..?

Bir genç erkek tanıdığımız annesine, evlenmek istediğini bu konuda eş bulması için yardımcı olmalarını söylemiş. Annesi ‘Senin henüz evliliğe hazır olmadığını düşünüyorum ‘ diye cevap vermiş. Seni kız kardeşlerinle ilgilenirken görmedim, onlara dışarıda bir yemek veya çay ikram etmedin, anne ve babana da evde herhangi bir ihtiyaç, yapacak iş var mı diye sormadın, henüz bir aile hayatına hazır değilsin’ demiş. Genç aday bir sene sonra bu konularda eksiğini tamamlayınca tamam artık evlenmeye hazırsın diye teşvik etmiş.

İnsan kendini iyi tanımalı, iyi analiz etmeli. Kendi eksik yönlerini tespit edip tamamlamaya çalışmalı, evliliğe hazırlanmalı. Sonra da kendine uygun anlaşabileceği, ömür boyu mutlu ve huzurlu yaşayacağı bir eş bulabilsin

Güzel ahlak ve huya öncelik ver..

Güzel yüzlüden kırk günde usanılırda güzel huyludan kırk yılda usanılmaz derler.

İnsanlar arasında geçim, arkadaşlık, dostluk..vs gibi uzun süreli ilişkilerde güzel ahlak en temel özelliktir. Kötü huylu olan kimseyle anlaşmak, geçinmek çok zordur. İyi huylu insan ile anlaşmak hem insan huzur verir hem de kendi ahlakını da geliştirmek için gayret eder.

Dünyada iki varlığa paha biçilmez. Birincisi İslam imanına ulaşmak, ikincisi Saliha bir eşe kavuşmaktır. Birincisinde hata eden ahrette cehenneme, ikincisinde hata eden dünyada cehenneme düşer. Her ikisinde isabet eden iki cihan saadetini kazanır.

Güzellik-Yakışıklılık önemli mi..

Elbette evlilikte güzellik ve yakışıklılık önemlidir. Ama bu en önemli ve tek kriter olmamalıdır. Gönlün ısınabileceği, ortalama bir güzellik ve yakışıklılık güzel huyla beraber olursa ne ala. Güzellik –yakışıklılık ölçüsü kişiden kişiye, toplumdan topluma, bölgeden bölgeye değişir. Mesela Romalılar devrinde hanımların güzellik ölçüsü burunlarının uzun olması imiş. O nedenle Kleopatra’ya Roma kralları aşık olmuşlar. Kleopatra’nın burnu biraz daha kısa olsaydı dünya tarihi değişirdi diye bir espri vardır.

Doğu toplumlarında sarışın hanımlar daha güzel bulunurken, balkanlarda sarışın çok insan olduğundan esmer insanlar daha güzel ve yakışıklı bulunurlar. Nadir olan değerlidir kuralı geçerli herhalde..

Fiziksel güzellik ilgi çekmek ve beğenilmek içindir. Evlenecek kişinin eş adayında fiziksel güzelliği dikkate alması, duygusal olarak ilgi duyması gerekir. Fiziksel güzellik, huy güzelliği ile beraber değerlendirip güzel ahlaklı olmasını daha öncelikli tutmalıdır. Peygamberimiz (S.A.V.)  nikahın 4 şey için yapılacağını bunlarında dindar-iyi ahlaklı, güzel, zengin ve asil olması olarak belirtmiştir. Dindar ve iyi ahlaklı olduktan sonra, güzel, asil ve zengin olması iyi olur, ama hepsini bir arada bulmak zordur. Güzel ahlak olduktan sonra diğer konularda %60 olumlu ise münasip eş kabul edilmelidir.

Güler yüz ve tatlı dilli olmak her insanı güzelleştirir, sevimli, cana yakın yapar. Asık surat, soğuk tavırlar ve sert, katı,acı sözler her insanı itici, soğuk, sevimsiz yapar.

Malı mülkü bir kıvılcım, güzelliği bir sivilce yok eder, önemli olan huy güzelliğidir.

Zenginlik, mal-mülk çokluğu çok önemli görülmemiştir. Bunlar geçici şeylerdir. Hatta Ayeti Kerimede fakir olan kişilerin nikahın bereketi ile, Allahın fazlı kereminden zengin olacakları beyan edilmiştir.

Hz.Ömer ‘ Nur Suresi 32. Ayette Allah CC İçinizden bekarları evlendirin eğer fakir iseler Allah onları lutfu keremi ile zenginleştirir’ buyururken zenginliği nikahta aramayanın aklına şaşarım.’ buyuruyor.

Bir hanımın maddi durumunun orta halli olması, olgun, ağırbaşlı,anlayışlı, seviyeli, gözü tok olması daha uygundur. Erkeğin ise evi geçindirecek sorumlulukta olması, bir meslek sahibi olması, evine ve çevresine karşı cömert olması güzeldir.

Aile yapısı iyi araştırılmalı..

İnsan evlenince eşinin ailesi ile de akraba olur, onlarla da iyi geçinmek ve anlaşmak durumundadır. O açıdan aile yapısı, adetleri, anlayışı, geniş aile özellikleri..araştırılmalıdır.

Anadolu da bir söz vardır ‘ Armut dibine düşer ‘derler. Genetik özellikleri çok güzel anlatır. Her insan anne ve babasından genler, özellikler, huylar taşır. Bu açıdan ailesinin özellikleri az veya çok adaylarda da görülecektir.

Ailenin huzurlu, iyi anlaşan, mutlu bir aile olması da önemlidir. Eşler ailelerinde gördükleri, alıştıkları davranışları devam ettirmeye meyyaldir. Devamlı tartışan, kavgalı, dövüşlü..vs ailelerde yetişen insanlar bu tarz bir alışkanlıkta olurlar. Araştırmalarda alkolik bir babanın kızlarının babalarının bu halinden çok şikâyet ettikleri ve üzüldükleri halde % 80 oranında yine alkolik bir eş ile evlendikleri görülmüş.

Helal Lokma…

Helal kazanca önem veren, helal lokma ile büyütülen, Kuran ahlakı ve Peygamber sevgisi ile büyütülen insanın ahlakı, karakteri, imanı daha sağlam ve güzel olur.

Bir arkadaşımız eş adayını ailesinin evinde görüp uygun bulduktan sonra, babasının iş yerine giderek ticari çalışma tarzını, faizle bir muamelesinin olup olmadığını, dürüst bir tüccar olarak bilinip bilinmediğini araştırmış. Müspet bulunca da daha bir gönül huzuru ile evlenmiş. Helal lokma ile yetişen ailenin temeli, mutluluğu,huzuru da daha sağlam ve kalıcı olur.

Karakter ve şahsiyet araştırması…

Kişinin huy, ahlak ve karakter yapısı iyi araştırılmalı.Özellikle kişi aşırı sinirli-öfkeli bir yapıya mı sahip..Aşırı titiz veya aldırmaz bir insan mı, herhangi bir psikolojik sorunu var mı ..gibi konuları iyi araştırılmalıdır. Bu konular evlilikte huzur ve mutluluğu etkileyen önemli durumlardır. Bu konularda herhangi birinden şüphelenilirse, bir psikolojik danışmanlık veya aile danışmanlığından fikir alınabilir. Geçici veya dönemsel sıkıntılardan mı yoksa bir rahatsızlık belirtisi mi araştırılmalıdır

‘Hayvanın alacası dışında insanın alacası içinde’ derler. İnsanın bazı gizli huyları varsa bu konular yakın çevresinden ve tanıdıklarından iyi sorulmalıdır. Veya söz-nişan devrelerinde anlamaya çalışmalıdır.

Bir erkeğin genel yapısı hakkında karar vermek için trafikte nasıl davrandığına, kurallara uyup uymadığına, başkasının hakkına riayet edip etmediğine… vs bakılarak bir kanaate varılabilir.

Hem hanım hem de erkekler için adab-ı muaşeret kurallarına uygun davranmak önemlidir. Kalabalık bir ortamda yüksek sesle konuşma, kahkahayla gülme, başkalarının hakkına riayet etmeme, saygılı ve ölçülü davranma..vs genel huy ve ahlak açısından bir değerlendirme kriteri olabilir.

Teşekkür etme nezaketi ve Özür dileme cesareti..

Bir hanımefendi nişanlısını, çok sevdiği ve fikirlerine değer verdiği teyzesi ile tanıştırır. Nişanlısını, onun haberi olmadan, değerlendirmesini ve fikir vermesini ister. Bir hafta sonra olgun, hayat tecrübesi olan teyze, kıza fikrini açıklar; Sen ona zor bir konuda yardımcı olduğunda sana teşekkür etmedi, hata yaptığında ise senden özür dilemedi.Teşekkür etme nezaketini ve özür dileme cesaretini gösteremeyen bir erkekle yaşayıp yaşamamak senin tercihin.

 İnsanı alçaltan kötü huylardır, yüceltense güzel huylardır. İnsanın yücelten iki büyük özellik vardır. Erkekte mertlik ve cesaret, kadında namus ve samimiyet

Çevre ve arkadaş araştırması….

Bana arkadaşını söyle sana kim olduğunu söyleyeyim demiş büyüklerimiz. İnsanın arkadaş seçimi ne ile meşgul olduğunu, neye önem verdiğini, ne tür insanları sevdiğini gösterir.

İyi bir arkadaş çevresinde olan, sohbetlere devam eden, İslami faaliyetlere katılan, sosyal çalışmaların içinde olan insanların güzel ahlak sahibi olmaları, huylarını güzelleştirmeleri, kötü huyları terk etmeleri beklenir. Namaz insanı kötülüklerden uzaklaştırır, tasavvuf güzel ahlak kazandırır.

İhlas ve samimiyetle dua etmek..

Modern hayatta en çok ihmal ettiğimiz konulardan biri alemlerin Rabbi olan Allah (CC) dua etmektir. Bizim akıl ve duyularımızla kendi hakkımızda bile iyiyi, hayırlı ve uygun olanı bulabilmemiz çok zordur. Allah (CC) hakkımızda hayırlı olanı nasip eylemesi, hakkımızda hayırlı olana da gönlümüzü razı eylemesi için dua etmeliyiz.

Bir hanımefendi evlenmesini isteyen yakınlarının ısrarlarına ‘ Benim Mehmedim var çok uzaklarda onu bekliyorum’ dermiş. Hakikaten hiç tanımadığı, çok uzaklarda yaşayan, adı Mehmed olan eşi ile nikahlanmış, velime yemeği de Arafat ta verilmiş. İnsanın gönülden söylediği sözleri dua yerine geçer, melekler amin der diye söyler büyüklerimiz.

Bir başka hanımefendi ise arkadaşlarının ısrarlarına, baskılarına karşı durmak için parmağına bir nişan yüzüğü takıp ‘benim nişanlım var, Konya da doktor..dermiş. Bir müddet sonra Konyalı bir doktor talip olmuş ve evlenmişler. Allah herşeye kadir. Gönülden söylenen sözler dua yerine geçiyor.

Bir dostum anlattı. Üniversite yıllarında çevremde birçok güzel ve gösterişli hanım vardı. Ama gönlüm hiç onlara meyletmedi. Eşimle görücü usulü evlendikten sonra bir sohbetimiz esnasında meğer aynı duayı yaptığımızı, Allah (CC ) dan aynı şekilde bir hayat arkadaşı istediğimizi anladık. Allah (CC) dualarımızı kabul etmişti.

 

Dr. Selahattin Semiz

TG Facebook Yorumları

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.